Δ035.24 | Μια προσέγγιση ανάπλασης εγκαταλελειμμένων κτιρίων των Αγίων Αποστόλων, στα Χανιά

Φοιτητές: Ναταλία Λυδία Παπαδαντωνάκη, Βασίλειος Κωνσταντίνος Πεντίδης 
Επιβλέπων: Δημήτριος Γουρδούκης 
Σχολή: ΑΠΘ, 2024




Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής είναι η εκπόνηση πρότασης μελέτης, που αφορά τμήμα του πάρκου των Αγίων Αποστόλων του Δήμου Χανίων, που απαρτίζεται από τρία διαδοχικά ακρωτήρια, δημιουργώντας τέσσερις πολυσύχναστες παραλίες, καθώς και ένα κεντρικό μεγάλο αλσύλλιο.  Αποτελεί μοναδικό πνεύμονα πρασίνου και σημείο απόδρασης – αναψυχής για τους κατοίκους του Δήμου Χανίων αλλά και τους επισκέπτες της πόλης. Λόγω της μεγάλης έκτασής του, 456 στρεμμάτων περίπου, αποτελείται από επιμέρους υποπεριοχές οι οποίες συγκεντρώνουν πλήθος κόσμου και δραστηριοτήτων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.




Το μεγαλύτερο τμήμα του πάρκου των Αγίων Αποστόλων έχει κηρυχθεί με το ΦΕΚ1236Β/2005, ως αρχαιολογικός χώρος.  Στο κεντρικό ακρωτήρι που αποτελεί και την περιοχή μελέτης,  απαντώνται τρία εγκαταλελειμμένα κτίσματα, της δεκαετίας του ‘30 με εμβαδόν 480 τ.μ , 212 τ.μ , και 179 τ.μ. Έχει βλάστηση φρυγανική στην μεγαλύτερη έκτασή του, ενώ  στις απότομες κλίσεις προς τη θάλασσα, οι βράχοι είναι γυμνοί. Παρόλα τα πλεονεκτήματα και την φυσική ομορφιά των Αγίων Αποστόλων, επισημαίνεται πως η περιοχή αντιμετωπίζει ένα σύνολο προβλημάτων, που σχετίζονται κυρίως με την μεγάλη τουριστική ανάπτυξη της γύρω περιοχής, μη αφήνοντας δημόσιο χώρο για τους κατοίκους της.




Μέσα σε αυτό το υφιστάμενο πλαίσιο, η εργασία επικεντρώνεται στη μεταμόρφωση των εγκαταλελειμμένων ιστορικών κτιρίων και  σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου, στοχεύει στη δημιουργία ενός κέντρου ψυχικής και σωματικής ευεξίας, που θα συνδυάζει τη λειτουργικότητα με την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής και την αειφόρο ανάπτυξη. Ο σχεδιασμός αποτέλεσε τη βάση για την ένωση και αναδιαμόρφωση των κτιρίων σε ένα πολυλειτουργικό σύμπλεγμα κάθαρσης σώματος και ψυχής.








Στις δύο πτέρυγες του μεγάλου κεντρικού κτιρίου, δημιουργούνται χώροι ανάτασης ψυχής και σώματος. Στην ανατολική πτέρυγα προβλέπεται μικρή κολυμβητική δεξαμενή θερμού νερού, που θα λειτουργεί με θεραπευτικά ανθοϊάματα, ενώ στην δυτική πτέρυγα ανοικτός χώρος διαλογισμού, μία μορφή πνευματικής συγκέντρωσης και στοχασμού, που θα επιτυγχάνεται με τη βαθιά  χαλάρωση και την απομάκρυνση κάθε σκέψης  από τα εξωτερικά ερεθίσματα. 








Από εκεί μια στοχευμένη διαδρομή τύπου «φυσούνας», οδηγεί μέσα από ένα παιχνίδι φωτός και σκιάς, στο γειτονικό ακάλυπτο πέτρινο κτίριο, που μετατρέπεται σε ανοιχτό κήπο χαλάρωσης και ηρεμίας, διατηρώντας το ιστορικό του κέλυφος και τα πολλά του ανοίγματα-μπαλκόνια, μοναδικής θέας στην γύρω περιοχή.  Το τρίτο νότιο κτίριο, αποκτά διττή λειτουργία, λειτουργώντας το καλοκαίρι ως πνευματικό κέντρο και θερινό σινεμά, ενώ τον χειμώνα εξυπηρετεί τις ανάγκες των σχολείων της περιοχής, για παρουσιάσεις και προβολές.






Η νέα χρήση των χώρων ενσωματώνει τον ιστορικό χαρακτήρα των κτιρίων, δημιουργώντας ένα μοναδικό περιβάλλον ευεξίας και πολιτισμού, που αντανακλά τόσο την ιστορική ταυτότητα, όσο και τις σύγχρονες ανάγκες της κοινότητας.

Το σύνολο της παρούσας διπλωματικής, θα μπορούσε να ομαδοποιηθεί σε τρία κύρια μέρη:

ΜΕΡΟΣ I: 
Αποτύπωση ιστορικών κτιρίων και ανάγνωση της ευρύτερης περιοχής. 

ΜΕΡΟΣ ΙΙ:
Πρόταση διαμόρφωσης περιβάλλοντα χώρου, συντήρησης υφιστάμενου πρασίνου και νέες φυτεύσεις, ανάδειξη των υφιστάμενων περιπατητικών διαδρομών και δημιουργία σημείων θέασης στα γειτονικά ακρωτήρια, με ταυτόχρονη  κατασκευή θεάτρου,  και βοηθητικών χώρων.

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: 
Πρόταση επανάχρησης  υφιστάμενων κτισμάτων και σύνδεση μεταξύ τους.






Η μελέτη στοχεύει να δημιουργήσει ένα προορισμό, με απόλυτο  σεβασμό στην φύση, στην παράδοση και τον τόπο, αναδεικνύοντας παράλληλα  την προστασία του αρχαιολογικού χώρου και την ποιοτική  αναβάθμιση της περιοχής, προσφέροντας  στους επισκέπτες μια μοναδική εμπειρία.